Аймгийн эрvvл мэндийн тєвийн дарга:Б.Саямаа

Байгууллагын нэр: Бvсийн эмчилгээ,оношлогооны тєв.

Євєрхангай аймаг дахь Бvсийн оношлогоо-эмчилгээний тєвийн анхны суурь 1932 онд тавигджээ.Анхны бага эмчээр Зєвлєлт Оросын эмч Комаров, сувилагчаар Эр-орги нар ажиллаж байжээ.1935 оноос 15 ортой болж Дотор,хvvхэд,тєрєх хvмvvсийг хэвтvvлдэг болжээ.1949 оноос анхны Монгол дээд мэргэжилтэй эмч нар тєгсч тус эмнэлэгт 1951 оноос ажиллах болов.1960 онд 50 ортой, 8 их эмчтэй болж єргєжив.
2002 оны 11-р сард Євєрхангай нэгдсэн эмнэлгийн материаллаг бааз хvн хvчний нєєцєд тулгуурлан Монгол Улсын Засгийн газрын тогтоолоор бvсийн оношлогоо-эмчилгээний тєвийг байгуулав.Тєвийн барилгыг 1997 онд Монгол улсын засгийн газар, францын *Санте-Сюд * байгууллагын хєрєнгєєр барьж ашиглалтад оруулсан ба єргєтгєлийн хэсгийг 2000 онд Монгол улсын Засгийн газрын хєрєнгєєр барьж ашиглалтад оруулав.
Одоо тус БОЭ тєвд 54 их эмч, 117 сувилагч, 25 дунд мэргэжилтэн, бусад 55, нийт 260 эмч ажиллагсадтай.Эмнэлгийн 200 ортой, амбулатори поликлиникийн 21 кабинеттай.
Тус тєв нь амбулатори-поликлиник хэвтэн эмчлvvлэх хэсэг, эмийн бус ба уламжлалт эмчилгээний тасаг,лаборатори -рентген, ЭХО, дуран зэрэг vйл оношийн тасаг,яаралтай тусламж, Захиргаа vйлчилгээ -Санхvv хангамжийн албатайгаар ажиллаж байна.
Тус тєвийг ЭМСайдаас томилсон захирал удирддаг.Эмнэлэг vйлчилгээ, Санхvv-аж ахуй, Сургалт-эрдэм шинжилгээ хариуцсан 3 дэд захиралтай, Чанарын ба сувилахуйн албатай.Жилдээ 5900-6400 хvн хэвтvvлэн эмчилж, 89000-114000 хvнийг амбулатори-поликлиникээр vзэж зєвлєгєє єгдєг.Тєвийн тvргэн тусламжаар 4900-8100 хvнд яаралтай тусламж, хєдєє сумдад 320-390 хvнд vндсэн нарийн мэргэжлийн тусламжийг vзvvлдэг.
Тус тєвд жилдээ 886-1012 эх тєрдєг.720-960 хvнд яаралтай ба тєлєвлєгєєт мэс заслын эмчилгээ хийдэг.
Хэвтvvлэн эмчлэх 4 клиник: Мэс засал гэмтэл лор,эрvv нvvр,нvд
Ё Дотор мэдрэл
Ё Тєрєх эмэгтэйчvvд
Ё Хvvхэд
4 тасагтай /Халдварт,Сvрьеэ, Сэтгэл мэдрэл, ДОХ БЗХЄТ алба/
Тус тєвд ажиллаж байгаа эмч нарын 12% нь мэргэжлийн ахлах, тэргvvлэх зэрэгтэй эмч нар, 90% нь мэргэжил олгох ба мэргэжил дээшлvvлэх дамжаа тєгссєн.100% мэргэжлийн лицензтэй, эмч дунд мэргэжилтнvvд ажиллаж байна.
Ё 2000 онд японы Засгийн газрын буцалтгvй тусламжаар 1 тэрбум 250 сая тєгрєгийн 117 тєрлийн Оношлогоо-эмчилгээний тоног тєхєєрємж тавигдсан
Ё Орон нутгийн тєсєв, Эрvvл мэндийн даатгал, єєрийн vйл ажиллагааны орлого,хандив тусламжаар санхvvждэг.1999 оноос єргvй байгууллага болсон.Аймагтаа анх тvрvvн нуягтлан бодох бvртгэлийн олон улсын ангиллыг нэвтрvvлж,багц vйлчилгээний нэгжийн єртєг зардлыг тооцож ажилласнаар тус байгууллагын эдийн засгийн vр ашиг сайжирч байгаа.Туслах аж ахуйтай Мал аж ахуй, газар тариалан бага зэрэг ашигладаг.
Ё Францын Аллер мужийн эмнэлгийн байгууллагатай *Євєрхангай Аллер * мужийн нийгэмлэгийн тєслийн хvрээнд хvрээнд ажиллаж эмч мэргэжилтнээ сургах,дэвшилтэт арга барил эзэмших талаар vр дvнд хvрч байна.
Ё Мєн тус тєв нь Євєрхангай, Баянхонгор, Архангай,Дундговь, Булган,Говь-Алтай аймгийн зарим сумдын иргэдэд vндсэн ба тєрєлжсєн нарийн мэргэжлийн тусламжийг амбулатори-поликлиник, стационари, тvргэн тусламжийн vйлчилгээг vзvvлнэ.Тvргэн тусламжийн 8 машинтай, Дэд бvтцийн хувьд тєвийн эрчим хvчинд холбогдсон.Объектын халаалттай ,цэвэр усны байгууламжид холбогдоогvй,єєрийн худагтай, Худгийн ус хатуулга ихтэй учир цаашид усыг цэвэршvvлэх, цэвэр усны байгууламжид холбогдох шаардлагатай.
Ё 2002 онд *эрvvл мэндийн байгуулагын хєгжил * хєтєлбєрийн тєслийн хvрээнд интернетэд холбогдсон.
Ё Тvргэн тусламжийн дуудлагыг зєвхєн цахилгаан холбоогоор дамжуулж сумдаас дуудлагыг хvлээн авдаг.Аймгийн тєвийн ойролцоох иргэд єєрсдєє биеэр ирж дуудлага єгдєг.Дуудлаганд явсан эмч,жолоочтой холбоо барих боломж байхгvй зэрэг бэрхшээлтэй
Ё БОЭТєвд Нvдний угийн зураг авах хялар засах, чихэний сонсголын бичлэг, чанд авиагаар бамбайн эмгэг, тєрєх эмэгтэйчvvдийн зарим євчин эмгэгийг оношлох боломжтой.Биохими,иммунологи,бактериологийн шинжилгээг орчин vеийн аппарат тоног тєхєєрємжєєр техникийн єндєр тvвшинд хийнэ.
Ё Рентген ,уян дурангийн шинжилгээг хийж оношлоно.

ХААГазрын дарга: Дашзэвэгийн Баяртогтох

1951 онд тєрсєн эрэгтэй, Улс тєрийн дээд боловсролтой. Малын их эмч мэргэжилтэй. Улсад 26 жил ажилласны 20 жилийг нь тєрийн захиргааны байгууллагад аймгийнзахиргааны орлогч, 1-р орлогч , газар, хэлтсийн даргаар ажиллаж байна.

. Харилцах хаяг:
Євєрхангай аймгийн засаг даргын дэргэдэх Хєдєє аж ххуйн газар нь нутгийн захиргааны ордоны 5-р давхарын 503 тоот єрєєнд байрладаг.
Утас 01-322-22267

Байгууллагын чиг vvрэг :
Хєдєє аж ахуйн газар нь хєдєє аж ахуйн vйлдвэрлэлийн ажлын технологийг мєрдvvлэх, vйлдвэрлэлийг эрчимжvvлэх , мал амьтны эрvvл мэндийг хамгаалах асуудлаар Монгол улсын их хурал, Засгийн газар, холбогдох яам, агентлаг, аймгийн иргэдийн тєлєєлєгчдийн хурал, Засаг даргын бодлого, vйл ажиллагааны хєтєлбєр, шийдвэрийг хэрэгжvvлэх ажлыг аймгийн нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд зохион байгуулж , хэрэгжvvлэх чиг vvргийг хэрэгжvvлдэг тєрийн vйлчилгээний алба мєн.
. Байгууллагын vйл ажиллагаа
ХААГазар нь мал аж ахуй, газар тариалан, мал эмнэлгийн мэргэжлийн албадаар дамжуулан хєдєє аж ахуйн vйлдвэрлэлийн мэргэжил , технологи арга зvйн зєвєлгєє, удирдлагаар хангах гол чиглэлvvдээр vйл ажиллагаа явуулдаг.
Байгууллагын эрхэм зорилго :
Мал аж ахуйн салбарт мал сvргийн єсєлтийг хангахын хамт малын эрvvл мэнд vржлийн ажлын чанар, vр дvнг дээшлvvлэх замаар сvргийн зохистой бvтэц бvрдvvлэх, зуун эхээс бойжуулах тєл, нэгжээс авах ашиг шимийг нэмэгдvvлэх явдал мєн.
Газар тариалангийн салбарт газар тариаланг сэргээх замаар хєдєєгийн ядуурлыг бууруулах , ажилгvйдлийг багасгах , амьжиргааны тvвшинг дээшлvvлэх дотоодын хэрэгцээгээ єєрийн бvтээгдэхvvнээр хангадаг болох нь энэ салбарын эрхэм зорилго мєн.
Байгууллагын тухайн vеийн гол зорилго:
· Шинээр аймгийн хэмжээнд 200-аас доошгvй хээлтvvлэгч сонгон бойжуулж хээлтvvлэгчийн хvрэлцээ хангамжийг 70-аас доошгvй хувьд хvргэн vржлийн ажлын vр дvнг дээшлvvлэх.
· * Мал сvргийг ган зудаас хамгаалахад туслах vндэсний хєтєлбєр * -ийн хэрэгжилтийг бvх шатанд эрчимжvvлж орон нутаг євєлжилтийн бэлтгэлийг хангах зохистой ажлыг єрнvvлж хадлан тэжээлийн нєєцийг урьд оноос 20-иос доошгvй хувиар нэмэгдvvлэх.
· Мал аж ахуйн менежментийг сайжруулах , хєдєлмєр , хєрєнгє хvчээ хоршиж хоршоо байгуулах иргэдэд сургалт явуулах тогтолцоо бий болгож хєдєєд хоршоог хєгжvvлэхэд дэмжлэг туслалцаа vзvvлэх.
· Малын эрvvл мэнд хєтєлбєрийг хэрэгжvvлэхэд бодитой алхам хийж єєрийн аймаг суманд єргєн тархалттай байгаа євчнийг онцлон vзэж мал амьтныг халдварт, паразиттах євчинєєс сэргийлэх, тарилга, туулгалт, угаалга, боловсруулалт, шинжилгээг хугацаанд нь чанартай хэрэгжvvлж мал эмнэлгийн vйлчилгээний нэгжvvдийн vйл ажиллагааг хэрэглэгчдээр vнэлvvлдэг болох.
· 2002 онд 2500 га-д vр тариа тариалж ургацыг 30-аас доошгvй хувиар нэмэгдvvлэх 2500 га-аас доошгvй талбайд уринш бэлтгэж дараа оны тариалалтанд бэлтгэх.
· Ногоон хувьсгал хєтєлбєрийн хэрэгжилтийг эрчимжvvлж аймгийн дvнгээр 4000-аас доошгvй айл єрх , албан газар, аж ахуйн нэгжид тємс хvнсний ногоо тариалуулж ургацыг урьд оноос 15-30 хувиар нэмэгдvvлэх.
6. Байгууллагын эрх баригчийн товч намтар

МАЛ АЖ АХУЙ
Євєрхангай аймаг 1869,0 мянган толгой малтай. Мал аж ахуй голлосон эдийн засагтай.
Тус аймгийн тvvхэнд 1999 онд 2956,6 мянган мал тоолуулсан нь хамгийн єндєр vзvvлэлт бєгєєд улсад нийт малынхаа тоогоор 6 жил , хонин сvргийнхээ тоогоор 4 жил дараалан улсдаа тэргvvлэв. 1999-2001 онуудад байгалын гамшиг тохиолдсны улмаас мал сvрэг олноор хорогдсон ч нийт малынхаа тоогоор эхний байранд орж Богд сум нийт малаараа болон ямаагаар, Уянга сум сарлагаар улсад тэргvvлж байна. Мал аж ахуйн салбараас орлого хvртэж амьдарч аж тєрж байгаа иргэдийн нийт хvн амд эзлэх хувийн жин 74,6 хувь , малчин єрхийн нийт єрхєд эзлэх хувийн жин 67,4 хувь байна.
Мал аж ахуйгаас жилдээ гарах бvтээгдэхvvнийг тооцоход хонины ноос 1,2 сая тн, тэмээний ноос 82,4 мян/тн, ноолуур 182,5 тн , мах махан бvтээгдэхvvн 20,0 гаруй мянган тн , сvv сvvн бvтээгдэхvvн 8,0 сая тн -ыг бэлтгэдэг. Yvнийг тухайн жилийн vнээр тооцоход аймгийн мал аж ахуйн салбараас орж байгаа орлогын хэмжээ 21,5 тэрбум тєгрєгт хvрч аймгийн нийт бvтээгдэхvvний vйлдвэрлэлийн 70 гаруй хувийг эзэлж байна. Мал сvрэг vндсэндээ малчдын хувийн ємчинд шилжиж малчин єрхєд 84 нэг малчинд 23,0 толгой мал ноогдож малчид залуужин нийт малчдын 16-35 насны залуучууд эзлэх болов. Энэ нь мал аж ахуйг тогтвортой эрхлэх хvний нєєц бvрдэж байгааг харуулж байна.
Тус аймгийн малчдын эгнээнээс хєдєлмєрийн баатар 7 , гавъяат цолтон 3 , улсын аварга сайн малчин 109 , аймгийн сайн малчин 289 тус тус тєрєн гарч 22 мянгат малчинтай болов.

Газар тариалан
Євєрхангай аймаг 2001 онд 2300 га vр тариа , 170 га-д тємс хvнсний ногоо тариалж 1400 орчим тн vр тариа , 2300 тн тємс хvнсний ногооны ургац хураан авч 19,0 мянган тн байгалийн хадлан , 3,0 мянган тн гар тэжээл бэлтгэлээ. Yр тариа нь бvгд улаан буудай бєгєєд Хархорин суманд 5-6 аж ахуйн нэгж тариалж байна. Буудайн 80 орчим хувийг Хархорин сумын Хархорин ХК тариалж байна. Энэ компани нь 72 хувийн тєрийн ємчтэй, 4000 га -гийн инженерийн хийцтэй услалтын системтэй , усан цахилгаан станц , гурлын vйлдвэртэй тодорхой хэмжээний мал аж ахуйтай vндсэн хєрєнгє техник тоног тєхєєрємж vтрэм vрийн складтай 40 гариу жил газар тариалан эрхэлсэн аж ахуйн нэгж юм.
Аймгийн жилийн гурлын хэрэгцээ 15-17 мянган тонн байгаа боловч 60 гариу хувийг дотоод гадаадын гурилаар хангаж байна. Мєн Хархорин суманд жилдээ 20,0 мянган тн гурил vйлдвэрлэх хvчин чадалтай 10,0 мянган тн элеватортой гурлын vйлдвэр ажилладаг. Энэ vйлдвэр эргэлтийн хєрєнгє дутагдалтайгаас жилд 1300-1600 тн гурил 2-3 мянган тн тэжээл vйлдвэрлэж байна.
Уринш -2001 засгийн газрын хєтєлбєрийн хvрээнд энэ оноос 2,0 мянга гариу га-д уринш боловсруулж ирэх оны тариалалтанд бэлтгэлээ.
Улаан буудайн Альбидум -43 сорт тариалдаг. Улсын vрийн нєєцийн 2000 тн-ийн агуулахтай механикжсан агуулах байдаг. Хураан авах ургацыг нэмэгдvvлж аймгийнхаа хэрэгцээг бvрэн хангах боломжтой. Сvvлийн жилvvдэд байгаль цаг уурын нєлєєлєл эргэлтийн хєрєнгийн дутагдлаас шалтгаалж 6-8 ц / га ургац авч байна.
Yр тариа тариалдаг хувийн хэвшлийн аж ахуйнууд олшрох єргєжих тєлєвтэй байна. Тємс хvнсний ногоог бvх сумдад тариалдаг ба 70 гариу хувийг Хархорин, Арвайхээр, Хужирт сумдад тариалдаг. 12 суманд тємс ногоо тариалах иргэд аж ахуйнуудад vйлчлэх ,зуучлах зорилготой агропарк байгуулагдсан.
Аймаг сумдын тєвд 10 гаруй мянган айл єрх байгаагийн 4,0 мянган орчим нь ямар нэг хэмжээгээр хашаандаа болон тусгайлан авсан газартаа тємс ногоо тариалдаг, 80 гариу иргэд аж ахуйн нэгж тємс хvнсний ногоо тариалж, зах зээлд борлуулан ажиллаж байна. Газар тариалангийн салбарт vр тарианы vр нутагшуулах , Фермер фермертээ тєсєл Хархорин суманд 100 га-д Дэлхийн зєн , 500 айл єрхєд хvнсний тусламж vзvvлэх тємс ногоо тарих тєсєл Тєгрєг сумын Мазарт , 40 айл єрхєд тємс ногоо тарих Жи Эс Си тєсєл, Адрагийн тєсєл Хархорин, Хужирт, Єлзийт сумдад тус тус хэрэгжиж байна.

1946 онд тєрсєн, эрэгтэй, дээд боловсролтой, нягтлан бодогчийн мэргэжилтэй.
Yндсэн мэргэжлээрээ 13 жил ажилласан сvvлийн 22 жил сум,нэгдлийн дарга,аймгийн ХАА-н хоршоологчдын холбооны дарга, НYГазрын дарга зэрэг удирдах ажил хийж байгаа

.Харилцах утас: 01-322-22380

Байгууллагын чиг vvрэг
: НYГазар нь аймгийн Засаг дарга, тvvний Тамгын газар, Засаг даргын дэргэдэх хэлтэс, албад,тэдгээрийн ажилтнуудаас тєрийн vйл ажиллагаа,албан vvргээ хэвийн тасралтгvй гvйцэтгэхэд шаардагдах Нийтлэг vйлчилгээгээр хангах vvрэг бvхий хэрэгжvvлэгч агентлаг юм.
НYГазар нь vйлчлэгч байгууллагуудад vзvvлэх vйлчилгээний тєрєл,хэмжээ,хvрээ заагийн талаар тухайн байгулулагын дарга нартай урьдчилан тохиролцож аймгийн Засаг даргад санал оруулах замаар шийдвэрлvvлэн тус тусын дvрэмд тусган баталгаажуулна.
Yйлчлvvлэх байгууллагуудад vзvvлэх vйлчилгээний нэр тєрєл, хэмжээ,vйлчилгээний хэлбэр,журмын талаар хагас,бvтэн жилд дvгнэлт гарган хэрэглэгчдийн саналыг тусган Засаг даргад танилцуулж,шаардлагатай тохиолдолд тодотгол хийлгэж байна.
Улсын тєсвийн хєрєнгє ,аж ахуйн vйл ажиллагааны явцад бий болсон орлого,эд хєрєнгє,санхvvгийн нєєц нь газрын vйл ажиллагаа явуулах хєрєнгийн эх vvсвэр болно.

Байгууллагын тухайн vеийн зорилт
Аймгийн нийгэм,эдийн засаг,байгаль орчныг хєгжvvлэх 2002 оны vндсэн чиглэлд тус газартай холбоотой зорилт болон аймгийн засаг даргаас єгсєн тухайн оны ажлын хvлээгдэж байгаа vр дvнг хугацаанд нь чанар, vр ашигтай хэрэгжvvлэх

Статистикийн Хэлтсийн дарга:Цэвээнжавын Должин
.Нас 40. Эмэгтэй.Боловсрол Дээд. Статистикч эдийн засагч мэргэжилтэй. Улсад 19 жил ажилласнаас тухайн алба тушаалд 4 жил.

ТАНИЛЦУУЛГА

Хэлтсийн vндсэн чиг vvрэг нь:
Монгол Улсын хууль, тогтоомж, аймгийн Иргэдийн Тєлєєлєгчдийн Хурлын шийдвэр, зах зээлийн эдийн засгийн харилцааны vндсэн зарчмыг удирдлага болгон Засгийн газар, Yндэсний Статистикийн Газар,Засаг даргын бvрэн эрхийнхээ хvрээнд гаргасан шийдвэрийг хэрэгжvvлэх замаар аймгийн нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд албан ёсны болон албан ёсны бус статистик мэдээллийг хєгжvvлэх, тєвлєрсєн ба тєвлєрсєн бус мэдээллийг статистикийн мэдээллэгчдээр тогтоосон хугацаанд нь гаргуулан авах, боловсруулалт хийх, статистикийн vйл ажиллагааг боловсронгуй болгох ажлыг хариуцан зохион байгуулж , чанартай гvйцэтгэх

Гол vйл ажиллагаа нь:
1.Орон нутагт албан ёсны статистикийн vйл ажиллагааг мэргэжлийн удирдлагаар хангах.
2.Албан ёсны статистикийн мэдээллийг холбогдох байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдээс тогтоосон хугацаанд авч нэгтгэн, дvгнэлт гарган графикт хугацаанд нь холбогдох байгууллагад хvргvvлэх.
3. Статистикийн мэдээлэл, судалгааны vр дvнг хэрэглэгчдэд тархаах.
4.Статистикийн тооллого, тvvвэр судалгааг эрх бvхий байгууллагын удирдамжийн дагуу зохион байгуулж явуулах.дvн мэдээг гаргах.
5. Аймгийн нийгэм, эдийн засаг, байгаль орчны мэдээллийн санг бvрдvvлэх, баяжуулах.
6. Статистикийн тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангах ажлыг сум, аж ахуйн нэгж байгууллагад зохион байгуулах, хянаж шалгах.