ХVНИЙ ЭРХИЙН ХVЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ТЭМЦЭЛ

Тууштай шударга ёсны нотолгоо болохуйц ЭИ-ийн авч явуулдаг нэг урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ бол бvх мэдээллийг тєвлєрvvлэн vнэлж дvгнэхийг баталгаажуулсанд оршино. Vvнийг хvний эрх ноцтой зєрчигдєж буй тухайн орноос єєр бусад орон дахь дэлхий даяарх гишvvд хийдэг. Энэ дvрэм нь олон vндэстнvvдийн татвар тєлж, ажиллаж буй єєрийн ЭИ-ийн нэрийн ємнєєс єєрийн орон дахь хэргийг мэдээлэхээс чєлєєлж, ажилтан, сайн дурын гишvvдэд хамаарах бєгєєд дотоодын улс тєрийн бодлого ЭИ-ийн ажилд саад болохгvйг баталгаажуулдаг. Энэ нь маргаантай албан ёсны няцаалтаар хvрээлvvлсэн "ор сураггїй алга болох", улс тєрийн аллага, эрvv шvvлтийн тухай хуурамч мэдэгдлийг ЭИ-ээс авч хэлэлцэхэд онцгой чухал юм. Тус дvрэм нь ЭИ-ийг vндэсний хvний эрхийн байгууллага, холбоодоос арай давуу, харилцан дэмжлэгтэй олон улсын хєдєлгєєний салшгvй шинж чанарыг хадгалж, баталдаг. Энэхvv дvрэм нь ЭИ-ийг нэр хvндтэй байгууллага болгосон бєгєєд тvvний ажлын vр бvтээлийн vндэс суурь болдог. Гэхдээ энэ дvрэм нь ЭИ-ийн гишvvд єєрийн орны тухай авч vзэхгvй, тєрєлх эх орондоо хvний эрхийн нєхцєл байдлыг дээшлvvлэхгvй гэсэн утгатай биш. Секц бvлгvvд нь ХЭТТ-д заасан зарчмуудыг сургах, олон улсын хvний эрхийн гэрээ хээлэлцээрт гарын vсэг зурах, зvй бус хэрэглэгээг дэмждэг хуулиудыг хvчингvй болгох /цаазаар авах ялыг оролцуулаад/ зэрэг хvчирхийллээс урьдчилан сэргийлэх кампанит ажлуудад оролцдог.

ЭИ-ийн гишvvд буюу аливаа орны хvний эрхийн зєрчлийн тухай мэдээлэлтэй бусад хvмvvс мєн єєрсдийн тухай мэдээллийг хувь хvнийхээ vvднээс ОУНБДНГазарт vнэлvvлэхээр явуулж болно. Тус байгууллага нь тухайн хоригдлуудыг алсаас хамгаалах амин чухал ажлыг єрнvvлдэг. Судалгаа шинжилгээний баримтыг олох, шvvх ажиллагааг ажиглах, засгийн газар болоод засгийн газрын бус байгууллагын аль алинтай нь уулзалт хийхээр улс орнуудад зочилж тогтмол судалгааны ажил эрхэлдэг. Тус байгууллага нь тухайн орон дахь єєрийн бvлгvvд ба vндэсний байгууллагуудыг иймэрхvv ажилд оролцуулдаггvй.

ЭИ-ийн гишvvд єєрийн орон дахь хvний эрхийн талаар юу хийж болох вэ?
Жилээс жилд ЭИ-ийн гишvvд хєдєлгєєний vндсэн зарчмыг хадгалах замаар єєрийн орны хvний эрхийн нєхцєл байдалд нааштай vр дvнд хvрч болох бvс нутгуудын тоог тогтоож байна.
Жишээлбэл,
- Тэд vндэсний ба орон нутгийн хvний эрхийн боловсролын хєтєлбєрийг дунд сургууль, их, дээд сургууль болон тухайн нийгэмлэгт нэмэгдvvлэх
- Тэд цаазаар авах ялыг ерєнхийд нь хvчингvй болгох кампанит ажил явуулдаг.
- Тухайн секц, бvлэг, гишvvд засгийн газартаа олон улсын хvний эрхийн гэрээ, хэлэлцээнд нэгдэх, дотоодын хуулиндаа олон улсын хvний эрхийн хэм хэмжээг мєрдєхийг шаардаж кампанит ажил явуулдаг.
- Тухайн секц бvлгvvд нь єєрийн орныг оролцуулан дэлхийн бvх орны талаар тайлангуудыг орчуулж бэлтгэн тараадаг

- Эх орондоо буцаагдсан улс тєрийн орогнол хайгсад, vзэл санааны хоригдол болох буюу эрvv шvvлт тулгагдах буюу эсвэл ял оноогдох аюул тулгарахаас сэрэмжлэн туслах, тэднийг ємгєєлєх
- Vзэл санааны хоригдлуудыг саатуулж, цаазаар авах тогтоол гvйцэтгэх, эрvv шvvлт ногдуулах, цэрэг улс тєрийн дамжуулалт, эрvv шvvлт тулгах тоног тєхєєрємж худалдаалах, худалдан авахын эсрэг байр суурь баримтлах зэрэг бусад орон дахь хэлмэгсдийн ємнєєс явуулж буй ажлаараа ЭИ-ийн гишvvд хvний эрх нь тvгээмэл бєгєєд ямар ч хvнд тохиолдсон эрvv шvvлт, хууль бус гvйцэтгэлтэй тэмцэхэд туслаж чадна гэдгийг харуулдаг.

• it will serve as a permanent deterrent to people considering these crimes. In most cases in the last fifty years international mechanisms to prosecute people accused of these crimes have only been set up after the crimes have occurred;
  
• it will have a much wider jurisdiction than the International Criminal Tribunals for the former Yugoslavia and Rwanda, the tribunals have been limited to crimes committed in a particular territory while crimes committed in other territories have not been addressed; and
  
• the Statute contains the most advanced provisions for the protection of victims from retraumatization as well as provision on the Court's order for a convicted person to provide redress, in the form of compensation, restitution, rehabilitation, satisfaction, guarantees of non-repetition, and any other type of reparation the Court deems appropriate.

• the organization was very active in lobbying governments to adopt a statute which would provide for a just, fair and effective court;
  
• following the adoption of the Statute, Amnesty International launched a worldwide campaign for ratification and its members around the world are lobbying their governments to ratify;
  
• following the adoption of the Statute, the Preparatory Commission for the International Criminal Court was established to draft supplementary documents to the Statute, including, the Elements of Crimes, the Rules of Procedure and Evidence and the Financial Regulations and Rules of the Court. Amnesty International has been active in all sessions of the Preparatory Commission lobbying governments in the capital city as well as at the session itself to ensure that these documents are drafted to provide for an effective Court;
  
• Amnesty International was a cofounder of the Coalition for an International Criminal Court, which is made up of over 1000 NGOs, and is a member of its Steering Committee.

Дээшээ Буц